Kullanıcıların “Bu video gerçek mi?” sorusunu sıkça sorduğu dijital akışlarda, yapay zeka ile üretilen gerçekçi içeriklerin artması, gerçek ve yapay içerik arasındaki ayrımın giderek zorlaşmasına neden oluyor. Araştırmalar da bu tür içeriklerin yalnızca yanlış bilgiye maruz kalma açısından değil, kullanıcıların gördükleri gerçek içeriklere duyduğu güven ve gerçeklik değerlendirmeleri açısından da önemli sonuçlar doğurabileceğine işaret ediyor.
Yapay zeka videoları ve reklamcılık sektörü
Ancak yapay zeka ile üretilen videolar yalnızca dijital platformlardaki içerik üretimini değil, farklı sektörleri de etkiliyor ve dönüştürüyor. Bu dönüşümden en fazla etkilenen sektörlerden biri ise reklamcılık.
GPT Astra’nın tanıtılmasının ardından, yapay zekanın reklamcılık sektöründeki kullanımının daha da yaygınlaşacağına ilişkin tartışmalar arttı. Sosyal medya platformlarında yayınlanan reklamlarda da yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin kullanımının giderek yaygınlaştığı görülüyor.
Ancak burada dikkat çeken temel sorun, bazı reklam içeriklerinin kullanıcıların karşısına gerçeği yansıtıyormuş gibi çıkarılması. Etkileşim almak ve ürün satışını artırmak amacıyla kurgu hikayelerle desteklenen bu paylaşımlar, kullanıcılar tarafından gerçek sanılabiliyor.
Bunun son dönemdeki örneklerinden biri ise TikTok ve Instagram gibi platformlarda “el emeği” olduğu iddiasıyla tanıtılan ürünlerin yapım aşamalarını gösteren yapay zeka videoları. Söz konusu ürünler gerçekte mevcut olsa da videolarda gösterildiği gibi üretilmiyor. Bu ürünler, yapay zeka videoları ve kurgu hikayeler eşliğinde el yapımı ürünlermiş gibi tanıtılabiliyor.
El emeği yapay zeka videoları
Sosyal medya platformlarında “Bir kadın evin garajını atölyeye çevirmiş” açıklamasıyla paylaşılan video, kısa sürede ilgi gördü. Videoda, sevilen film karakterlerinden esinlenerek gece lambaları yaptığı öne sürülen bir kadının, bu ürünleri üretmek için evinin garajını atölyeye dönüştürdüğü iddia edildi.
El yapımı olduğu öne sürülen lambaların üreticisinin bir sanatçı olduğu da paylaşımlarda yer aldı. Söz konusu içeriklerin, dijital platformlarda daha fazla etkileşim ve ilgi çekmek amacıyla bir hikaye kurgusu üzerinden sunulduğu görüldü.
Bazı paylaşımlarda ise “Annem: Kızım bırak şu saçma sapan lambaları, sigortalı bir işe gir. O sırada benim planlar:” ifadeleri kullanılarak el yapımı olduğu iddia edilen lambalar tanıtıldı. Farklı hikayelerle benzer paylaşımların farklı hesaplar tarafından paylaşıldığı da görüldü. Benzer içeriklerin, farklı anlatı ve hikayeler eşliğinde farklı sosyal medya hesaplarında paylaşıldığı tespit edildi. Sosyal medya platformlarında bu tarz paylaşımların yeni bir reklamcılık türü olduğu ifade edildi.
Videoların paylaşıldığı sayfa incelendiğinde, görüntülerin yapay zeka araçlarıyla oluşturulduğu belirlendi. Görüntülerde nesnelerin fiziksel yapısındaki tutarsızlıklar, insan elinin ve parmakların doğal olmayan biçimde hareket etmesi, yüz ve beden detaylarının gerçeğe aykırı şekilde pürüzsüz görünmesi, örtü olarak kullanılan gazetedeki yazıların anlamsız olması ve bazı sahnelerde nesnelerin biçimlerinin değişmesi gibi yapay zeka üretimine işaret eden unsurlar dikkati çekti.
Videoda görülen kişinin sanatçı olduğu iddia edilse de bu kişinin kimliğine ilişkin doğrulanabilir bir bilgiye ulaşılamadı. Ayrıca kişinin sosyal medya profili veya çalışmalarını gösteren bağımsız bir hesabının bulunmadığı görülüyor.
Kullanıcıların videolara yaptıkları yorumlar incelendiğinde, görüntülerin gerçek olduğunu düşünenlerin bulunduğu görüldü. Bazı kullanıcıların ürünlerin fiyatını sorduğu, el yapımı olduğunu düşündükleri ürünler için sanatçıyı övdüğü ve üretim sürecine ilişkin sorular yönelttiği dikkati çekti.Öte yandan, videolarda el emeğiyle üretildiği izlenimi verilen ürünlerin sayfanın biyografi bölümünde yer alan bağlantı üzerinden satışa sunulduğu görüldü.
Dijital platformlarda benzer hikaye kurgularıyla paylaşılan yapay zeka videolarının aynı yöntemle kullanıldığı başka örneklere de rastlandı. Başka bir sosyal medya hesabında paylaşılan videolarda da bir kadın sanatçının el emeği ürünler ürettiği ve bunları satışa sunduğu izlenimi oluşturuldu.
Söz konusu yöntemin yalnızca Türkiye'deki sosyal medya hesaplarıyla sınırlı olmadığı, farklı dillerdeki paylaşımlarda da benzer örneklerin bulunduğu görüldü.
