Dünya şöhrətli avtomobil markası “Audi” feysbuk səhifəsində “Milan Dizayn Həftəsi 2026”-da təqdim edəcəyi “Origin”-in tanıtım çarxını və mövzuya uyğun elan paylaşıb. “Gör. Fasilə ver. Hiss et” şüarı ilə başlayan elanda qeyd edilir ki, “Audi” “Zaha Hadid Architects” ilə birlikdə “Milan Dizayn Həftəsi 2026”-da yeni məhsulu olan “Origin”-i təqdim edəcək. Elanda “İnstalyasiya həm forma, həm də funksiya ilə rezonans doğuran məqsədi ifadə edir. Bu, Audi-nin aydınlıq, texnikilik, zəka və emosiya ilə formalaşan vizyonudur”-qeydi də var.
Diqqətimizi elana əlavə edilmiş videoçarx çəkdi. Belə ki, videoçarxda yüksək peşəkarlıqla hazırlanmış qrafik dizaynda Azərbaycan müasir memarlığının incisi olan Heydər Əliyev Mərkəzinin dizayn detalları aydın sezilir.
Tərəfimizdən aparılan analiz nəticəsində müəyyən etdik ki, “Audi”-nin paylaşımında qeyd edildiyi kimi, bu instalyasiya “Zaha Hadid Architects” (ZHA) tərəfindən hazırlanıb. Heydər Əliyev Mərkəzi isə Zaha Hadidin dünyadakı ən məşhur şah əsərlərindən biri hesab olunur. ZHA-nın memarlıq dili kəskin künclərin olmaması, formaların bir-birinin içindən süzülüb keçməsi ilə tanınır. "Origin" instalyasiyasındakı xətlər Mərkəzin dam örtüyündəki o məşhur "dalğavari" keçidlərlə eyni fəlsəfəni bölüşür.
Qeyd edək ki, “Audi”nin əvvəlki seriyalarında da ZHA-nın dalğavari konturları müəyyən qədər əks edilmişdi.
Parametrik Dizayn
Həm Bakıdakı bina, həm də Audi üçün hazırlanan bu yeni konsept parametrik dizayn əsasında qurulub. Bu üslubda obyektlər sanki canlı bir orqanizm kimi böyüyür və formalaşır. Videoda gördüyümüz ağ rəngli, hamar və futuristik səthlər birbaşa Zaha Hadidin memarlıq imzasının elementləridir.
“Audi”-nin mətndə qeyd etdiyi "aydınlıq, texnikalılıq və emosiya" (clarity, technicality, emotion) ifadələri məhz Zaha Hadidin memarlığını təsvir edən açar sözlərdir. Şirkət öz avtomobillərinin dizaynındakı aerodinamikliyi və estetik mürəkkəbliyi vurğulamaq üçün Heydər Əliyev Mərkəzində gördüyümüz o vizual dili (biomorfik formaları) seçib.
Bu ekran görüntüsündəki siluet həqiqətən də Heydər Əliyev Mərkəzinin ən xarakterik vizual elementlərini — sonsuzluq və axıcılıq hissini əks etdirir. Formalar sanki binanın skelton (karkas) modelidir. “Audi”-nin bu "Origin" instalyasiyası üçün seçdiyi vizual dil, Mərkəzin həm eksteryerindəki dalğaları, həm də daxilindəki futuristik tunelləri bir araya gətirən "remiks" təsiri bağışlayır.
Nə oxşarlıqlar var?
Videodakı formalar binanın sanki "topoloji kəsiyi" kimidir, yəni memarlar binanı layihələndirərkən xətlərin bir nöqtədən digərinə necə axdığını göstərən eskizlərə çox yaxındır. “Audi”-nin bu instalyasiyası da məhz bu "başlanğıc nöqtəsi" (Origin) ideyasına əsaslandığı üçün Heydər Əliyev Mərkəzinin təməl fəlsəfəsi ilə eynilik təşkil edir.
Əslində, videoda “Audi”-nin yeni vizyonunu deyil, "Zaha Hadid üslubunun" ən müasir təzahürünü görürük. Heydər Əliyev Mərkəzi bu üslubun "vizit kartı" olduğu üçün beynimizin bu paraleli qurması tamamilə təbiidir.
Memarlıq baxımından bu formanın Mərkəzlə olan birbaşa bənzərliyini bir neçə məşhur görünüşlə müqayisə etmək olar:
- İşıq və kölgə oyunu: Videodakı işıqlandırma Mərkəzin daxili interyerindəki və fasadındakı işıq keçidlərini xatırladır.
- Sonsuzluq hissi: Divar və tavanın harada başlayıb bitdiyinin bəlli olmaması hər iki layihə üçün xarakterikdir.
- Əsas giriş və "qat" (Layering) effektləri. Mərkəzin ön fasadında damın bir neçə qatla aşağı süzüldüyü və bir-birinin içindən keçdiyi hissə "oval tunel" effektinə çox yaxındır. Xüsusilə binaya yan tərəfdən baxdıqda, damın qatları sanki eyni nöqtədən başlayan dalğalar kimi görünür.
- İnteryerdəki artırmalar və keçidlər. Mərkəzin daxili hissəsində, sərgi zallarına aparan ağ rəngli, oval formalı keçidlər tam olaraq bu siluetlə üst-üstə düşür. Zaha Hadid interyerdə "məkan daxilində məkan" yaratmaq üçün bu cür iç-içə keçən qövsvari xətlərdən istifadə edib.
“Audi”-nin bu layihədə məhz Zaha Hadidin irsinə müraciət etməsi, texnologiyanın sadəcə metal konstuksiyadan ibarət olmadığını, həm də bir duyğu və sənət əsəri olduğunu sübut edir. Heydər Əliyev Mərkəzində olduğu kimi…
